gravür - Maarif Sahaf Antika Müzayede

lot4
’93 Harbi; “Koca Bozgun” Antlaşması imzalanırken… (1878)
Gravür... Une Seance de la Conference de Constantinople (*)
- Russes et Turcs, la Guerre d'Orient (c. 1, s. 37, 1878, Paris)
- Paul Bourde (1851 - 1914)
- Bakır baskı
- 18 x 25 cm. (paspartulu 25.5 x 32 cm.)
Büyük Bozgun ------------------------------- (*) Rumi 1293 tarihi sebebiyle Türklerin '93 harbi olarak adlandırdığı savaş (1877 - 1878), Osmanlı'nın Rusya karşısında hezimetiyle sonuçlandı. Rus ordularının ilerlemesi İstanbul - Yeşilköy'de durdu. Rus ordularının ilerlemesinin durduğu güne kadar (büyük çoğunluğu Türk olmak üzere) tahminen 600 bin Osmanlı tebaası Anadolu'ya doğru göçe başladı. Göçmenlerden 100 bin kadarı Anadolu’ya geçti. 150 bin civarında göçmen İstanbul’a ulaştı. 150 bin kadarı Rodop Dağlarına sığındı. Sayıları 100 bin tahmin edilen göçmen ise Rumeli’nin muhtelif yerlerine dağıldı. Diğer taraftan Selanik ve Kosova vilayetlerine sığınan 300 bin, Şumnu çevresinde toplanan 200 bin civarında insan birlikte 1 milyon insanın göçe zorlandığı tahmin edilmektedir. Osmanlı tarihinde emsali görülmedik bu elem verici olay, halk arasında “Koca Bozgun” olarak adlandırıldı. Osmanlı İmparatorluğu'nu tarihten tümüyle silinmesi ihtimaliyle yüzleştiren savaş önce Ayastafenos (Yeşilköy) ardından da Berlin Antlaşmasıyla sonuçlandı. Müzayedeye sunduğumuz 1878 tarihli gravür Yeşilköy Antlaşmasından bir oturumu tasvir ediyor. Ref: Osman Keskioğlu, Bulgaristan’da Türkler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1985, s. 13
Details
lot21
Mutlow (İstanbul,18. yy.)
A Map of the Parts of Europe and Asia, adjacent to Constantinople
- Gravür: Henry Mutlow (1756-1826) (*)
- 18'inci yüzyıl (**)
- Çelik baskı, 19 x 25 cm. (Çerçeveli: 28.7 x 35 cm)
- Döneminin el boyası, pigment...
- Kondisyonu çok iyi (9/10)
(*) Ünlü İngiliz haritacı, gravürcü, yayıncı... H. Mutlow, İngiliz Kralının icazetiyle banknot basma yetkisi vardı. Firma adresleri şöyle:
- Russell Court, London (1791)
- 13 Russell Court, Covent Garden, London (1794-1818)
- 3 York Street, Covent Garden (1817-26)
Ref: Worms and Baynton-Williams, 'British Map Engravers' (2011) (**) Müzayedeye sunduğumuz haritanın 18. yy sonlarında yapılan ilk baskının sonraki yıllardaki tekrarı olduğunu tahmin ediyoruz. Tespit edilebilen ilk nüsha c. 1781 tarihlidir (W. Strahan & T. Cadell, Londra). Mutlow haritasının yeraldığı diğer kitaplar şöyle: Clarke, Edward Daniel (Text), Travels in Various Countries of Europe, Asia and Africa: Part The First, Russia, Tartary and Turkey (1810); Edward Gibbon, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire (1838). Her iki kitapta W. Strahan & T. Cadell tarafından yayınlanmıştır.
Details
lot70
Picart (Aşık Türk, 1731)
Amant Turc (*), Enfant Turc, Tchingui Danceur Turc, Tchinguis ou Danseuse Turque … Aşık Türk (*), Çocuk Türk, Erkek Dansçı, Kadın Dansçı… (1731) (**)
- Sanatçı: Bernard Picart (1673-1733) (**)
- Eser: Ceremonies et Coutumes Religieuses de Tous les Peuples du Monde Representees par des Figures Dessinees de la Main de Bernard Picard; avec une explication historique, & quelques dissertations curieuses, 5. cilt, gravür no:5, 1736 (***)
- 402 x 252 mm.
- Paspartulu
- Bakır baskı.
- Döneminde elle renklendirilmiştir.
(*) Türk erkeklerinin aşık olduklarında kadına kendine kanıtlamak üzere kanını akıtması nadir sayıda gravüre konu olmuştur. Picart’a atfedilen bazı gravürler ölümünden sonra öğrencileri tarafından icra edilmiştir. Mevlevi gravürü, bizzat Picart tarafından hazırlanmıştır. (**) Osmanlı’nın günlük hayattan insan tiplerini çizen ilk sanatçı 16’ncı yüzyılda Nicolas de Nicolay’dır. Nicolay’ı 17’nci yüzyıl başlarında başarıyla takip eden ve geçen isim Fransız – Flaman Jean Baptiste Van Mour oluyor. Van Mour’u 18’inci yüzyıldaki halefi ise Picart’tır. (***) Picart’ın dünya haklarının gelenek ve dinleri üzerine hazırladığı “ansiklopedik eser” toplamda 10 cilttir. Eserin Fransızca ilk cildi 1727’de basılır. Picart’ın ömrü 4. cildi (1729) basmasına imkan verir. Tek başına Osmanlılara ayrılan 5. cilt 1736’da basılırken Picart’ın hazırladığı kalıplar (proofs) kullanılır. Bu nedenle gravür 1731 tarihli olmasına rağmen yer aldığı eserin baskı tarihi 1736’dır. Eserde toplam 26 gravür bulunmaktadır.
Kısaca "Aşık Türk" olarak adlandırdığımız gravür yukarıdaki katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot71
Picart (Mevlevi, 1731)
Dervish ou Moine Turc, Saka, Turc ... preire, Dervish… Mevlevi, Saka, Dua eden Türk, Derviş... (1731) (*)
- Sanatçı: Bernard Picart (1673-1733) (**)
- Eser: Ceremonies et Coutumes Religieuses de Tous les Peuples du Monde Representees par des Figures Dessinees de la Main de Bernard Picard; avec une explication historique, & quelques dissertations curieuses, 5. cilt, gravür no:3, 1736 (**)
- 402 x 252 mm.
- Paspartulu
- Bakır baskı.
- Döneminde elle renklendirilmiştir.
(*) Gravür, 1731 tarihlidir. Picart’a atfedilen bazı gravürler ölümünden sonra öğrencileri tarafından icra edilmiştir. Müzayedeye sunduğumuz gravür, bizzat Picart tarafından hazırlanmıştır. (**) Osmanlı’nın günlük hayattan insan tiplerini çizen ilk sanatçı 16’ncı yüzyılda Nicolas de Nicolay’dır. Nicolay’ı 17’nci yüzyıl başlarında başarıyla takip eden ve geçen isim Fransız – Flaman Jean Baptiste Van Mour oluyor. Van Mour’u 18’inci yüzyıldaki halefi ise Picart’tır. (***) Picart’ın dünya haklarının gelenek ve dinleri üzerine hazırladığı “ansiklopedik eser” toplamda 10 cilttir. Eserin Fransızca ilk cildi 1727’de basılır. Picart’ın ömrü 4. cildi (1729) basmasına imkan verir. Tek başına Osmanlılara ayrılan 5. cilt 1736’da basılırken Picart’ın hazırladığı kalıplar (proofs) kullanılır. Bu nedenle gravür 1731 tarihli olmasına rağmen yer aldığı eserin baskı tarihi 1736’dır. Eserde toplam 26 gravür bulunmaktadır.
Kısaca “Mevlevi” olarak adlandırdığımız gravür yukarıdaki katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot72
Picart (İranlı, 1731)
Persan, Femme Persienne, Habillement... Barbaresque, Arabe... İranlı, Kadın İranlı, Berberi, Çöl Arabı… (1731) (*)
- Sanatçı: Bernard Picart (1673-1733) (**)
- Eser: Ceremonies et Coutumes Religieuses de Tous les Peuples du Monde Representees par des Figures Dessinees de la Main de Bernard Picard; avec une explication historique, & quelques dissertations curieuses, 5. cilt, gravür no:9, 1736 (***)
- 402 x 252 mm.
- Paspartulu
- Bakır baskı.
- Döneminde elle renklendirilmiştir.
(*) Picart’a atfedilen bazı gravürler ölümünden sonra öğrencileri tarafından icra edilmiştir. Gravür, 1731 tarihlidir. Persan gravürü, bizzat Picart tarafından hazırlanmıştır. (**) Osmanlı’nın günlük hayattan insan tiplerini çizen ilk sanatçı 16’ncı yüzyılda Nicolas de Nicolay’dır. Nicolay’ı 17’nci yüzyıl başlarında başarıyla takip eden ve geçen isim Fransız – Flaman Jean Baptiste Van Mour oluyor. Van Mour’u 18’inci yüzyıldaki halefi ise Picart’tır. (***) Picart’ın dünya haklarının gelenek ve dinleri üzerine hazırladığı “ansiklopedik eser” toplamda 10 cilttir. Eserin Fransızca ilk cildi 1727’de basılır. Picart’ın ömrü 4. cildi (1729) basmasına imkan verir. Tek başına Osmanlılara ayrılan 5. cilt 1736’da basılırken Picart’ın hazırladığı kalıplar (proofs) kullanılır. Bu nedenle gravür 1731 tarihli olmasına rağmen yer aldığı eserin baskı tarihi 1736’dır. Eserde toplam 26 gravür bulunmaktadır.
Kısaca “Persan - İranlı” olarak adlandırdığımız gravür yukarıdaki katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot73
Picart (Edhemiler, 1731)
Emir de Arabes, Criminel garde en Perse au Carcan, Dervish qui Voigeau, Religieux ... Edhemites... Arap Emiri, Boyunduruk, Seyyar Derviş, Edhemiyye tarikatı mensubu (*)
- Sanatçı: Bernard Picart, (1673-1733) (**)
- Gravürcü: J.Folkema, (***)
- Eser: Ceremonies et Coutumes Religieuses de Tous les Peuples du Monde Representees par des Figures Dessinees de la Main de Bernard Picard; avec une explication historique, & quelques dissertations curieuses, 5. cilt, gravür no: 18 (1731), 1736 (****)
- 402 x 252 mm.
- Paspartulu
- Bakır baskı.
- Döneminde elle renklendirilmiştir.
(*) Vâhidî (ö. 1528), Edhemiler’i sünnete uydukları için bıyıkları kısa, sakalları uzun, sırtlarında yeşil hırka, boyunlarında tesbih, ilâhi okuyup coşan bir zümre olarak tasvir eder. Edhemiler’in Belh’ten (Balık - Büyük Uygur uygarlığının bugün Afganistan sınırları içinde kalan antik kentinden) geldiklerini anlatır. Vâhidî’nin verdiği bilgilere göre insanı âlemle mukayese eden Edhemiler, alemde bulunan her şeyin insanda da var olduğuna inanırlar. (**) Osmanlı’nın günlük hayattan insan tiplerini çizen ilk sanatçı 16’ncı yüzyılda Nicolas de Nicolay’dır. Nicolay’ı 17’nci yüzyıl başlarında başarıyla takip eden ve geçen isim Fransız – Flaman Jean Baptiste Van Mour'dur. Van Mour’u 18’inci yüzyıldaki halefi ise Picart oluyor. (***) Edhemiler gravürünün kalıbı Picart'a ait olmakla birlikte icra eden öğrencisi Folkema'dır. (****) Picart’ın dünya haklarının gelenek ve dinleri üzerine hazırladığı “ansiklopedik eser” toplamda 10 cilttir. Eserin Fransızca ilk cildi 1727’de basılır. Picart’ın ömrü 4. cildi (1729) basmasına imkan verir. Tek başına Osmanlılara ayrılan 5. cilt 1736 yılında basılırken, Picart’ın hazırladığı kalıplar (proofs) kullanılır. Bu nedenle gravürü Picart'ın icra ettiği 1731 yılıyla tarihlememizin doğru olacağı görüşündeyiz. Osmanlılara ilişkin 5. ciltte toplam 26 gravür vardır. Müzayedeye sunduğumuz gravür 18 numaralıdır. Katalog notu ---------------------------- Kısaca “Edhemiler” olarak adlandırdığımız gravür, yukarıdaki katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot31
Nicolay (Derviş)
Gravür... Religeux - Derviş (*) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas de Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: LD
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (**)
- 340 x 230 mm.
- Monogram: G
(*) Türk dervişin görünümü, kıyafeti bugünkü kavrayışımızla garip gelebilir. Ancak 450 yıl önce Nicolay, Türk dervişini şöyle tarif eder: “Bunlar köy ve kentlerde, duvarları öküz, keçi, geyik, ayı, kurt gibi türlü vahşî hayvan postlarıyla kaplı dükkânlarda yaşar, duvarlara bu hayvanların boynuzlarını ve birçok yağ kandili asarlar. Bu kutsal odanın ortasında, yeşil bir bezle örtülü ayakçak ve üzerindeki mumsuz şamdan, Kur’an’a olan inançlarını göstermek içindir. Bundan başka, duvara boyalı bir eğri kılıç da asıyorlar.” (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre kitap eline geçtiğinde, gravürün orijinal hali renkliydi. Kitap satışa sunulmadan önce – muhtemelen 1650 öncesi – elle renklendirilmiştir.
Details
lot27
Nicolay (Taşra acemi oğlanı)
Gravür... Azamoglan Rusticque - Taşra acemi oğlanı (*) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas De Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: LD
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (*)
- 340 x 230 mm.
(*) Nicolay desenlerinde ince detaylara yer verir. Gravürdeki acemi oğlanı "taşralı - kaba saba" nitelemesiyle tarif ediliyor. Osmanlı askere alma mevzuatına göre her dört yılda bir Hıristiyan çocuklardan acemi oğlan devşiriliyor. Acemi oğlanların en yakışıklıları Padişahın emri ile saray hizmetinde kullanılmak üzere haremağaları tarafından eğitiliyor. Yeteneklerine göre meslek sahibi olmaları veya sanat faaliyetlerinde bulunmaları için uygun tarzda yetişmeleri sağlanıyor. Bu tür bir yetişme programına uygun olmayanlar ise sarayın dışına, Anadolu’ya gönderiliyor. “Kaba saba” mizaca sahip bu çocuklar, Türkçeyi öğrenirken tarım ve hayvancılıkta çalıştırılıyor. Taşra acemi oğlanı, dört yıllık süre sonunda İstanbul’a gönderilerek acemi oğlanlar ağasına veya yeniçerilere teslim ediliyor. (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre gravürün kitap içindeki orijinal hali renklidir. Kitap satışa sunulmadan önce –muhtemelen 1650 öncesi– elle renklendirilmiştir. ----+---- "Taşralı acemi oğlan" gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot34
Mouradja d’Ohsson
III. Selim’in bahşişi… 1787
Tableau General de l’Empire Othoman..., Birinci baskı, 1. cilt (*) (Osmanlı arşivlerindeki belgelere göre D’Ohsson, 1792 yılında Padişah III. Selim’e sunar. Muhteşem gravürlerin Fransızca altyazıları padişah için tercüme edilir. Eseri çok beğenen III. Selim, “Musannifini Hak Teâlâ İslâm ile müşerref eyleye” temennisini ihtiva eden hatt-ı hümâyunu ile kendisine 5000 kuruş gibi büyük bir atıyye [ihsan - bahşiş] verir.) (**)
- Ignace Mouradja d' Ohsson (1740, İstanbul - 1807, Bievres)
- Paris, 1787
- Açılış sayfası (frontspiece) dahil (vi), xii, 324, (2), dört tablo (A, AA, B ve C), 38 figür içeren 24 tam sayfa gravür (***)
- Büyük (folyo) boy, 525 x 350 mm.
- Kitapta eksik gravür ya da sayfa bulunmamaktadır.
- Sırtı, orijinal altın varaklı dana derisi. Cilt köşelerinde yüzyıllara sari yıpranma mevcuttur.
- İç kapaklar orijinal ebru.
- Eserin en çok aranan muhteşem çift sayfa gravürü "Sultan Ahmet Camii'nde Mevlit Töreni" mevcuttur. (pl. 25, syf. 256)
- Hz. Muhammed'e ilk vahyin ulaştırıldığı Hira Mağarası'ndaki görünümüne ilişkin "Mehhdy" isimli gravür dikkat çekicidir. Gravürde Hz. Muhammed'in Kuran-ı Kerim'i elinde tuttuğu görülüyor. (pl.7, syf. 88)
- Eser, bütün olarak iyi kondisyondadır. Gravürlerin kondisyonu çok iyidir.
(*) Eser, 1787 ile 1820 yılları arasında (büyük boyda) üç cilt halinde yayımlanır. Eserin en gösterişli ve önemli cildi olan 1. cildin ilk kısmı islâm tarihi ve hukukuna ayrılır. Namaz kılma usullerinden, Hazreti Muhammed'in kişiliğine pek çok değerli bilgi verilir. D'Ohsson birinci cildin ilk kısmında İslam bilginleri İbrahim el-Halebi’nin (ö. 956/1549) Mülteḳa’l-ebḥur’u ile Nesefi’nin (ö. 537/1142) Aḳaʾidü’n-Nesefi adlı eserlerinden faydalanır. Eserin ikinci kısmı ise başlangıçtan 1774 yılına kadar gelen Osmanlı tarihini ayrılır. Saray teşkilâtı, Osmanlı hânedanı, harem, harem hayatı ve harem kadınları hakkında yer alan bilgilerin saray hizmetkârları ve haremde yaşayan câriyelerden alınarak aktarıldığı ifade edilir. (**) III. Selim'in ödüllendirdiği eserin ilginç özelliklerinden biri de Halifeliğin Osmanlı'ya geçişiyle ilgili önemli bir rivayeti konu almasıdır. Tarihte ilk kez yazılı - basılı bir eserde (d'Ohsson tarafından) Yavuz Sultan Selim'in Hilafet kılıcının kuşanarak Hilafeti devraldığı anlatılmaktadır. Mısır ve Arap yarımadası Osmanlı hâkimiyetine girince, Yavuz “hâdimü’l-Haremeyni’ş-şerîfeyn” unvanına sahip olur. Sonraki bazı kaynaklara göre son Abbâsî halifesi III. Mütevekkil-Alellah hilâfeti Yavuz Sultan Selim’e merasimle devreder. Yavuz Sultan Selim, İstanbul’a dönüşünde Eyüp Camii’nde veya Ayasofya Camii’nde özel bir tören yapıldığı ve hilâfet kılıcı kuşandığı rivayet olunur. Fakat Yavuz Sultan Selim dönemi kaynaklarında bu olayla ilgili herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Hoca Sâdeddin Efendi’de geçen, “Libâs-ı hilâfeti istihkak ile telebbüs eylemişken dervişâne kisvet ve libâsı ihtiyar etmişti” ifadesinden başka bir bilgi mevcut değildir. Modern tarihçiler, böyle bir merasimi belgeleyen orijinal belge bulunmadığından hareketle bilgilerin uydurma olduğunu ve Osmanlının hilâfetin mânevî nüfuzuna ihtiyaç duydukları dönemlerde geriye dönük olarak rivayet ettiklerini ileri sürerler (Bkz. Asrar, sy. 22 [1983], s. 91-100; Sümer, LVI/217 [1992], s. 675-701). (***) Eser, gravür ve sayfaların eksiksiz olması sebebiyle son derece nadirdir. Eserdeki 4 tablodan A ve AA harfleriyle kodlanan büyük boy (595 x 454 mm.) iki ayrı katlanan tablo, Hazreti Muhammed'in mensup olduğu Kureyş kabilesinden başlayarak halifeler, 12 imam vd. İslam önderlerinin soy ağacını içermektedir. B harfiyle kodlanan büyük boy (970x265mm.) katlanan tablo, arapça harflerle dini takvimi göstermektedir. C harfiyle kodlanan tam sayfa gravürde ise Osmanlı hat türleri örnekleriyle resmedilmektedir. Ignace Mouradja d' Ohsson'un, Tableau General de l’Empire Othoman (1787) isimli eseri yukarıdaki katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz. __________ Ignatius Mouradgea d’Ohsson - Muradca Tosunyan (1740-1807) D’Ohsson, Osmanlı Devleti’nde doğup büyüyen, tahsil gören, Avrupa kültürü ve medeniyetiyle yoğrulan Levanten tipin ilk ve en parlak örneğidir. İstanbul Beyoğlu’nda Katolik Ermeni bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Babası Johannes Mouradgea’nın (1721, İstanbul – 1787, İzmir) adı arşiv kayıtlarında “Ohannes veled-i Muradca” şeklinde geçer. “Muradca” isminin sonunda düşmüş bir “n” harfinin bulunduğu ve kelimenin Ermenice aslının “Muradcan” olduğu tesbit edilmiştir. Bu kayda göre d’Ohsonn’un büyük babasının adını aldığı anlaşılmaktadır. Meşhur olduğu d’Ohsson adı ise amcası veya dayısının lakabı olan “tosun” kelimesinin ileride kendisine İsveç kralı tarafından asalet pâyesi verildiğinde aldığı şekle dayanır. Bu durumda onun Osmanlı tebaası olarak adının Muradcan Tosunyan olduğu ortaya çıkmaktadır. D’Ohsson, İzmir’de 1735’te açılan İsveç Konsolosluğu’nun ilk tercümanlarındandı. 1738’den 1777’ye kadar bu görevde bulunan babasının yanında çalıştı. 1763’te İstanbul’daki İsveç Elçiliği’nin tercümanlık hizmetine girdi, 1768’de baş tercüman oldu. İstanbul’da Fransisken ve Dominiken papazlarından Batı tarzı eğitim aldı. Tercümanlık hizmeti yanında Doğu dillerini ve tarihini Avrupa-i metotlarla yakından incelemeye başladı. İslâm dünyasının tarih ve medeniyetine karşı büyük ilgi duyan D’Ohsson 22 yıl boyunca birincil kaynaklar üzerinde çalıştı. Osmanlı ulema ve ricalinden isimlerini vermediği iki kişinin devletin hukukî yapı ve teşkilâtıyla ilgili konularda kendisine çok yardımcı olduklarını belirten d’Ohsson, 1784’te Fransa’ya gitti. Bu arada diplomatlık mesleğinde de ilerleyen d’Ohsson, 1775’te İsveç kralından “kralın mahrem-i esrârı ve sır kâtibi” unvanlarını aldı ve 1783 tarihli İsveç-Osmanlı Ticaret ve Dostluk Antlaşması’nın gerçekleşmesindeki üstün katkılarından ötürü kendisine “Vasa nişanı” tevcih edildi. 1796 yılı sonunda İsveç elçisi olarak tayin edildi, 1801’de kendisine şövalye pâyesiyle asalet unvanı verildi. D’Ohsson’un süratli yükselişinde, Osmanlı sarayı ile iş yaptığı söylenen Ermeni sarraflarından Abraham Kuleli’nin kızı Eva ile evlenmesinin de önemli katkısı vardır. 1782’de kaybettiği bu ilk eşinden, ileride kendisi gibi diplomat olacak ve şarkiyat sahasında isim yapacak olan oğlu Abraham Constantin doğdu. İkinci evliliğini 1789’da Marie Antoinette Amelie Beilliard adlı bir Fransız ile yaptı; bu eşi de kendisinin Fransa ile olan ilişkilerini sağlamlaştırmasına yardımcı oldu. Osmanlı tebaası olan diğer Katolik Ermeniler hakkında ileri sürülen, servetlerini yurt dışına kaçırdıkları isnadını doğrularcasına servetini Fransa’ya taşıyarak parasını Fransız bankalarına yatırdı. Ancak 1789 Devrimi ile servetini kaybetti. İstanbul’a döndüğünde İsveç elçisi sıfatıyla Fransız ihtilâl temsilcilerini destekledi ve İstanbul’daki “Jacobin”lerle sıkı ilişki içine girdi. Fransızlar 1789'da Mısır’a saldırınca Osmanlı idaresi de d’Ohsson’u “istenmeyen adam” ilân etti ve İsveç kralından İstanbul’a “hakiki bir İsveçliyi elçi” göndermesi istendi. 1799 Nisanında İsveç hükümeti tarafından geri çağrılan d’Ohsson, hayatının geri kalan kısmını Fransa’da geçirdi ve 27 Ağustos 1807’de Paris yakınlarında Biavre’de öldü. Mezarının nerede olduğu bilinmiyor. (TDV İslâm Ansiklopedisi, 1994, İstanbul, 9. Cilt, syf, 496-497)
Details
Lot33
Jean Antoine Guer
Türklerin gelenekleri… 1747
25.000tl.
Moeurs et Usages des Turcs, Leur Religion, Leur Gouvernement Civil, Militaire et Politique avec un Abregé de l’Historie Ottomane , (Tome second) / (*) Türklerin Gelenek ve Görenekleri, Dinleri, Sivil, Askeri ve Siyasi Yönetimi ile Osmanlının Kısa Tarihi, (II. cilt)
- Jean Antoine Guer ( (1713-1764)
- Paris, Merigot & Piget, 1747; (4), açılış sayfası (frontispice), VIII, 537, (2), (5) syf. (**)
- 25 x 20 cm.
- Giriş sayfası, siyah ve kırmızı renklerle basılmıştır.
- Kitapta eksik gravür ya da sayfa bulunmamaktadır.
- Eserin en çok aranan gravürü, 95 cm. uzunluğundaki Sarayburnu (Grand Serrail de Constantinople) görünümü iyi kondisyondadır.
- Üç adedi katlanan 17 bakır baskı gravür mevcuttur. (***)
- Orijinal altın varaklı maroken cildinde... (Sırtta ve arka kapakta soyulan kısım vardır.)
- İç kapaklar orijinal ebru.
- Atabey 534. Auboyneau 301. Blackmer 762. Weber II, 761. Chatzipanagioti-S. 382. Cohen/R. 465. Colas 1348. Hage Chahine 2000. Navari (Greek) 308. Sander 872. Cf. Aboussoan 308. Lipperheide Lb 31 (Mortier). Brunet II, 1783 (1746). Satınalma referans no: 33466
(*) Guer'in eserine derleme olması sebebiyle önem atfedilir. Hayatında doğuya hiç gitmeyen Guer, dönemin belli başlı seyyahlarının kitaplarını biraraya getirir, süzülmüş bilgileri kullanır. Eser, çarpıcı gravürleri sayesinde döneminin en fazla aranan kitapları arasına girer. (**) Coustelier'in Paris'te yaptığı 1746 - 1747 tarihli baskısını aynı yıl içinde (1747'de) Mérigot ve Piget (Paris) baskısı takip eder. (***) Duflos, Boucher ve Halle'nin desen ve oymaları dönemi itibariyle göz kamaştırıcıdır. Bu nedenle Guer'in bugüne ulaşabilen nüshalarında gravürlerden en az birkaçının eksik olduğu gözlenmiştir. Müzayedeye sunduğumuz eser, hem sayfa hem de gravürleriyle eksiksiz nüshadır. Onlarca ilginç vinyet içerir: Mangala oynayan kadınlar, kanun çalan kadın, saka, ciğerci vb. Eserdeki tam sayfa gravürlerin listesi şöyledir:
- Frontspiece: Padişahın tahta çıkış töreni
- Osmanlı Sultanı
- Haseki Sultan (Harem)
- Kızlar Ağası
- BaşVezir.
- Bostancıbaşı
- İstanbul Müftüsü
- Başçavuş
- Kapıcıbaşı
- Padişahın (tehlikeli) kafesli penceresi - Kasr-ı Adi (Katlanır, 25 x 30 cm.)
- Kazığa oturtulanlar
- Yeniçeri Ağası
- Sipahi
- Kapudan Paşa (Kaptan-ı Derya)
- Şehzade Mustafa'nın boğularak öldürüldüğü sahne (Kanuni Sultan Süleyman suikastçıları teşvik etmektedir)
- Yeniçerilerin (Kapıkullarının) Genç Osman'a başkaldırı ve katletme sahnesi (Katlanır, 25 x 30 cm.)
- Sarayburnu'nun görünümü (Katlanır, (25 x 95 cm)
- Paris, Merigot & Piget, 1747, (4), VIII, 537, (2), (5) pp. Second issue in the year of first publication.
- This work is especially valued for its engravings of Turkish costume figures and genre scences by Duflos after Boucher and Halle, as well as for Its fine folding (95 cm.) panorama of Constantinople. The French writer and jurist Guer (1713-64) had not travelled. His work is based on a wide knowledge of historiography and travel literature. It is singled out by the high quality of its wealth of illustrations
- The first edition was published by Coustelier in Paris, 1746-47; the same year saw the second edition (Merigot and Piget in Paris) as well as the third (Mortier in Amsterdam).
- Atabey 534. Auboyneau 301. Blackmer 762. Weber II, 761. Chatzipanagioti-S. 382. Cohen/R. 465. Colas 1348. Hage Chahine 2000. Navari (Greek) 308. Sander 872. Cf. Aboussoan 308. Lipperheide Lb 31 (Mortier). Brunet II, 1783 (1746). N° de réf. du vendeur 33466
The list of full page engravings:
- Frontspiece, Frontispiece of the second volume of the book: The Sultan's enthronement.
- The Ottoman Sultan.
- Constantinople panaroma (Folding, 95 x 30 cm.)
- The Haseki Sultana at her quarters (Harem).
- Kizlar Agası, head of the eunuchs of the Sultan's palace.
- The Grand Vizier.
- Bostancıbaşı, head gardener and executioner, in ceremonial dress.
- The Mufti of Istanbul.
- Başçavuş, head of the ushers in the Sultan's palace.
- Kapıcıbaşı, head of ceremonies in the Sultan's palace.
- The niche from which the Sultan secretly watched the caucus of the Divan. Here, the Sultan is coming out to intervene. (Folding, 25 x 30 cm.)
- Executions by impalement and gaunching.
- The Aga of the Janissaries.
- Spahi, cavalry soldier.
- Kapudan Paşa, admiral of the Ottoman fleet.
- Prince Mustafa assassinated in the campaign tent of his father, Suleiman I, is encouraging moreover the assassinators.
- The Janissary corp overthrows Sultan Osman II. (Folding, 25 x 30 cm.)
Details
lot98
Bruyn (Yahudi kadın,1698
- Cornelis de Bruyn (1652-1719)
- Voyage au Levant Reizen van Cornelis de Bruyn door de vermaardste deelen van Klein Asia,...1698
- Çok nadir
- Felemenkçe, 1698, birinci baskı, 90, 91,93 ve 94 numaralı gravürler. (*)
- Gravür 90: Arap
- Gravür 91: Arap kadını
- Gravür 92: Yahudi
- Gravür 93: Yahudi kadını
- Bakır baskı
- El (kök) boyası (**)
- 45 x 49 cm (çerçevesiz, 29 x 33 cm.)
(*) Bruyn'un (de Bruijn, le Bruyn, le Brun) bugün çok nadir olan 1698 baskı Klein Asia (Küçük Asya) ya da Fransızca (1700) çevirisi itibariyle "Levant" seyahatnamesi Osmanlı coğrafyası ve toplum yaşantısıyla anlamak bakımından çok değerlidir. Kadınlar peçesiz, mekanlar ise dönemini aşan detaylarla resmedilmiştir. Örneğin İstanbul panoramasında Topkapı Sarayı’nın bugün var olmayan sahil surlarını ve onların gerisindeki sahil köşklerini görürsünüz. (**) Maarif'in kıyas yöntemine dayanarak yaptığı tespite göre gravürler 1700'lü yılların ilk yarısında elle renklendirilmiştir.)
Details
lot101
Bertuch (Türk Mezarı,1810)
Bilderbuch zum Nutzen und Vergnuegen der Jugend, Wien bei Ph. Bauer um 1810. (*) Çocuklar ve gençler için faydalı resimli kitap, 1810
- Friedrich Justin Bertuch (1747-1822)
- 123 numaralı gravür: Türkisch Graber (Türk Mezarı)
- Bakır baskı, 1810.
- Çerçeveli 34.4x29.2 cm; çerçevesiz 20,5 x 25,5 cm.
- Orijinal el boyası, renkli
(*) Friedrich Justin Bertuch'un çocuklar ve gençler için hazırladığı ortalama 40'ar sayfalık fasiküllerde, hayvanlar, bitkiler, ülkelerin coğrafyası, halkların adet, giyim - kuşamları renkli gravür baskılarla anlatılıyor.
Details
lot37
Nicolay (Kadıasker)
Gravür... Kadıasker (Cadilesguer, Cadilescher) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas de Nicolay, Türkiye Seyahatnamesi (Le Navigationi et Viaggi, fatti nella Turchia, di Nicolo de’Nicolai... Venetia, 1580. i92 (Londra, Victoria and Albert Museum)
- Gravürcü: Louis Danet veya Leonard Thiry
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 310 x 210 mm
- Monogram: BL
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle renklendirme, pigment boya (**)
- Monogram: B
- 330 x 210 mm. (Çerçeveli: 445 x 335 mm.)
(*) 1580 Venedik baskılarında, kitaba 7 desen - gravür daha eklenir. İlave gravürler arasında "kadıasker" deseni de vardır. Kadıasker gravüründe II. Henri’nin izin belgesine uygun davranılmadığını söyleyebiliriz. Ancak gravürün Nicolay'ın Türkiye Seyahatnamesinde yayınlanmış olması sebebiyle "Nicolay gravürü" olarak adlandırmayı tercih ediyoruz. (**) Koleksiyoner S.E'nin verdiği bilgiye göre gravürün kitap içindeki orijinal hali renklidir. Kitap satışa sunulmadan önce - muhtemelen 1650 öncesi - elle renklendirilmiştir. —+— İlgilisine not: Kadıasker gravürü, dünyada ilk kez yukarıdaki bilgilerle müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
----+----

Fransa Kralı II. Henri'nin izin belgesi
Details
lot33
Nicolay (Azap askeri)
Gravür… Azzappi (Azap, Azeb) (*) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolasde Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai... Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: BL
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (**)
- 325 mm. x 223 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm)
(*) Azap, Osmanlı klasik ordu teşkilatlanmasında eyalet - yerli kulu askeridir. Hafif silahlarla donanmışlardır. Yaya hareket ederler. Yıldırım Bayezid döneminde (1390) Gelibolu Tersanesi'nin inşası ile bir kısım kara azabı Donanma hizmetine alınır. İlk deniz kuvveti bu askerler tarafından oluşturulur. Deniz azapları da yeniçeri gibi başlarına börk giyerlerdi. (**) Koleksiyoner S.E'nin verdiği bilgiye göre gravürün kitap içindeki orijinal hali renklidir. Kitap satışa sunulmadan önce -muhtemelen 1650 öncesi- elle renklendirilmiştir. —+— Azap askeri gravürü dünyada ilk kez yukarıdaki bilgilerle müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot34
Nicolay (Türk Kadını)
Gravür… Femme Tvrqve Vestre a la Moresgvs (Türk Kadını) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas de Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572. (*)
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: BL
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (**)
- 340 x 220 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm)
- Monogram: M ij
(*) Osmanlı toplumunu yazı ve resimleriyle Avrupa’ya derli toplu ve canlı biçimde tanıtan ilk isim Nicolas de Nicolay’dır. Kitap, Avrupa moda dünyasında referans olur. 16. yüzyılın ikinci yarısında basılan giyim-kuşam albümlerinin büyük bir bölümü Türk kıyafetlerine ayrılır ve Nicolay’ın gravürleri kopyalanır. Tipik örnekler için bkz. J.J. Boissard’ın Habitus... (Metz, 1581), Abraham de Bruyn’un, Omnium pene... (1581) J. Amman’ın Gynae-ceum... (1582), Cesare Vecellio’nun Habiti... Kadın gravürlerinin peçesiz çizilmesi dikkat çekicidir. (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre kitap eline geçtiğinde, gravürün orijinal hali renkliydi. Kitap satışa sunulmadan önce –muhtemelen 1650 öncesi– elle renklendirilmiştir. —+— Türk Kadını gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot32
Nicolay (Yeniçeri savaşa…)
Gravür… Yeniçeri savaşa giderken İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas De Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572. (*)
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: BL
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (**)
- 320 x 220 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm)
(*) Nicolay'ın seyahatnamesi bir cilt içinde toplanmış dört küçük kitaptan (libri) oluşur. Kitabın 3. bölümü Yeniçeri ocağına ayrılmıştır. (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre kitap eline geçtiğinde, gravürün orijinal hali renkliydi. Kitap satışa sunulmadan önce – muhtemelen 1650 öncesi– elle renklendirilmiştir. —+— Yeniçeri Savaşa Giderken gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot26
Nicolay (Pehlivanlar)
Gravür… Pleuianders Luytants / Pehlivanlar (*) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas De Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: LD
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (**)
- 340 x 230 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm)
- Monogram: D iij
(*) Bu gravür, tespit edebildiğimiz tüm kaynaklarda “güreşçiler” adıyla anılmaktadır. Türkçe çevirilerdeki hatanın sebebi Latin – Batı dillerinde, “yağlı güreş” ve “pehlivan” tabirinin karşılığı olmamasıdır. (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre kitap eline geçtiğinde, gravürün orijinal hali renkliydi. Kitap satışa sunulmadan önce – muhtemelen 1650 öncesi – elle renklendirilmiştir. —+— Pehlivanlar gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot30
Nicolay (Torlak Türk Derviş)
Gravür... Torlaqui rcligievx Turc, Torlak (*) Türk Dindar - Derviş (**) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas de Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: LD
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (***)
- 340 x 230 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm)
- Monogram: G
(*) Nicolay, "torlak" kelimesini acemi, toy anlamında kullanmaktadır. Günümüz sözlüklerinde "derviş" kelimesini de karşıladığı ifade edilmektedir. Gravüre göre toy derviş, el falı bakmaktadır. Kadının yüzünün saklanmamış olması dikkat çekicidir. (**) Türk dervişin kıyafeti bugünkü kavrayışımızla garip gelebilir. Nicolay, 450 yıl önce Türk dervişini şöyle tarif eder: "Bunlar köy ve kentlerde, duvarları öküz, keçi, geyik, ayı, kurt gibi türlü vahşî hayvan postlarıyla kaplı dükkânlarda yaşar, duvarlara bu hayvanların boynuzlarını ve birçok yağ kandili asarlar. Bu kutsal odanın ortasında, yeşil bir bezle örtülü ayakçak ve üzerindeki mumsuz şamdan, Kur’an’a olan inançlarını göstermek içindir. Bundan başka, duvara boyalı bir eğri kılıç da asıyorlar." (***) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre kitap eline geçtiğinde, gravürün orijinal hali renkliydi. Kitap satışa sunulmadan önce – muhtemelen 1650 öncesi – elle renklendirilmiştir. —+— Torlak Derviş gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot35
Nicolay (Yunan Köylüsü)
Gravür... Villageoise Grecque - Yunan Köylüsü (*) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas De Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: LD
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (**)
- 340 x 230 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm)
- Monogram: O
(*) Nicolay, kadınlara ve kıyafetlerine ilişkin nesnel görüşe dayanarak resimler yaptığını anlatıyor: "Burada yaşayanların giyim-kuşam geleneklerine gelince, sizlere bir Rum, bir orta halli Türk kadını ve bir de yalnız bu kentte değil, bütün ülkede pek çok olan bir sokak kadınının modelden desenlerini çizdim. Erkekler ise ister Türk, ister Yahudi veya Hristiyan olsun, İstanbul, Trakya ve eski Yunanistan’ın başka kentlerindeki gibi giyiniyorlar." (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre kitap eline geçtiğinde, gravürün orijinal hali renkliydi. Kitap satışa sunulmadan önce – muhtemelen 1650 öncesi – elle renklendirilmiştir.
—+—
Yunan köylüsü gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot36
Nicolay (Hacılar)
Gravür... Pellerins mores revenans de la Mecque - Geleneksel kıyafetleriyle Mekke'den dönen hacılar İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas de Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: LD
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (*)
- 340 x 230 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm.)
(*) Koleksiyoner S.E’nin verdiği bilgiye göre gravürün kitap içindeki orijinal hali renklidir. Kitap satışa sunulmadan önce – muhtemelen 1650 öncesi – elle renklendirilmiştir.
Details
lot29
Nicolay (Seyyah Derviş)
Gravür... Giomailer Religieux Turc - Gezgin Dindar Türk İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas de Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: LD
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1632.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (*)
- 340 x 230 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm)
- Monogram: F ij
(*) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre gravürün kitap içindeki orijinal hali renklidir. Kitap satışa sunulmadan önce –muhtemelen 1650 yılı öncesi– elle renklendirilmiştir.
Details
lot28
Nicolay (Sarhoşlar)
Les Yurongnes - Sarhoşlar (*) İlk baskı bilgileri:
- Sanatçı: Nicolas de Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.
- Gravürcü: Conrad Saldöerffer
- İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.
- 315 x 210 mm.
- Monogram: LD
Gravürün alındığı eserin bilgileri:
- L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.
- Bakır baskı
- Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (*)
- 340 x 230 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm)
- Monogram: E ij
(*) Gravürde ,sarhoş üç Osmanlı askeri resmediliyor: Azamoglan (Acemi oğlan), Leventi (Levend), Azappi (Azap - piyade - askeri) (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre gravürün kitap içindeki orijinal hali renklidir. Kitap satışa sunulmadan önce –muhtemelen 1650 öncesi– elle renklendirilmiştir. ----+---- Osmanlı Askerleri Ne İçiyor? Nicolay şöyle anlatıyor (The Navigations, 1585, s.9oa, 90b): "İçkileri, dünyadaki bütün canlıların içtiği doğal su. Buna karşın kentin her yerinde satılan kendi yaptıkları çeşitli içkileri var. Bunlardan bazıları, bizim biramız gibi arpa suyu ile yapılmış, bazısı şeftali veya elma suyundan veyahut, erik, üzüm, şeftali, armut, incir suyu ile birlikte karıştırılarak yapılmış ki buna sorbet (şerbet) diyorlar. Yazın, buz ve karla soğutulup içiliyor. Yemekle ve yemekten sonra, archent (Arap rakısı) dedikleri bir tür rakı içiyorlar." Türkler Hangi Şarabı Sever? "Şarap Müslümanlıkta yasak. Buna rağmen sık sık ve öyle çok içiyorlar ki, çoğunlukla da kaldıramıyorlar. Genellikle de bedava olsun diye Hristiyanlardan alıyorlar...Huylarını iyi bildiğinden, lezzetli yemeklerle birlikte Malmasies ve Muscadel şarapları da sunuluyor. O kadar çok yiyip içiyorlar ki, evlerine dönerken kentin en geniş caddesi bile onlara dar geliyor. Kendilerine ziyafet verene teşekkür bile etmiyor, sadece sarhoş oluncaya kadar içiyorlar. Önce de söylediğim gibi, kendi kanunları özellikle şarap içmeyi yasaklamış, ama başkalarının cebinden içerek daha az günaha giriyorlar. (Malmesies: Mora yarımadasında (Monemvasia kentinde) yapılan kuvvetli tatlı şarap. Muscatel: Bir çeşit misket üzümünden yapılan tatlı şarap)" Hristiyan Teba, Hangi Askerden Korkuyor? "Şarap içmeden sarhoş olmak için başka bir şeyleri daha var: Afyon. Beyaz bir tozdan yapılan afyonu başkaları da kullanıyor... Bu afyondan bir dragma (dirhem) kadar alıp, kendilerinden geçiyor ve caddelerde, başka sarhoşların yaptığı gibi birbirlerine tutunarak, ayılar gibi korkunç nağralar atarak dolanıyorlar. Bu durumda bir Hristiyan veya bir Yahudi ile karşılaşmasınlar, onu sopa (ve) yumruk (la) dövüyorlar. Bunların arasında en çok korkulanları acemioğlanlar (azamoglans) leventler (leventis) ve azaplar (azappis). Hristiyanlıktan dönme ve bütün Hristiyanların can düşmanı olduklarından en çok zararı bunlar yapıyor." ----+---- "Sarhoşlar" gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot25
Nicolay (Pehlivanlar)
Gravür… Pehlivanlar (Pleuianders Luyteurs) (*) İlk baskı bilgileri:

Sanatçı: Nicolas de Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.

Gravürcü: Conrad Saldöerffer

İlk baskı tahta kalıptır. Tahta baskısı baskıdan sonra elle renklendirilmiştir.

315 x 210 mm.

Monogram: LD

Gravürün alındığı eserin bilgileri:

L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.

Bakır baskı

Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (**)

340 x 230 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm.

(*) Bu gravür, tespit edebildiğimiz tüm kaynaklarda "güreşçiler" adıyla anılmaktadır. Türkçe çevirilerdeki hatanın sebebi Latin - Batı dillerinde, "yağlı güreş" ve "pehlivan" tabirinin karşılığı olmamasıdır. (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre kitap eline geçtiğinde, gravürün orijinal hali renkliydi. Kitap satışa sunulmadan önce – muhtemelen 1650 öncesi – elle renklendirilmiştir. —+— Pehlivanlar gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot38
Nicolay (Ragusalı tacir)
Gravür... Marchant Ragusej - Ragusalı tacir (*)
İlk baskı bilgileri:

Sanatçı: Nicolas de Nicolay (Der Erst Theil von der Schiffart und Raisz in die Türckey und Gegen Orient beschriben durch H.N.Nicolai… Nüremberg, 1572.

Gravürcü: Conrad Saldöerffer

İlk baskı tahta kalıptır. Döneminde elle renklendirilmiştir.

315 x 210 mm.

Monogram: LD

Gravürün alındığı eserin bilgileri:

L’Histoire de la Décadence de l’Empire Grec, et Establissement de Celvy des Turcs par Chalcondile Athenien” Paris, 1650.

Bakır baskı

Elle (döneminde) renklendirme, pigment boya (**)

340 x 230 mm. (Çerçeveli:445 x 335 mm.)

Monogram: Iiij

(*) "Ragusalı tacir" gravürü Nicolay'ın dördüncü kitabında yeralıyor. Model temininde Barbaros Hayreddin Paşa’nın eski hadımlarından Ragusa’lı Zafer Ağa'nın desteğini aldığı belirtilmektedir. Ragusa, 14. yüzyılın başlarında (1358) bugünkü Hırvatistan'ın Dalmaçya kıyısındaki Dubrovnik şehrinde kurulmuş, 1808 yılından I. Napolyon döneminde Fransız ordularınca zapt edilinceye dek Osmanlı himayesinde kalmış şehir devletidir. (**) Koleksiyoner (gravürün sahibi) S.E’nin verdiği bilgiye göre kitap eline geçtiğinde, gravürün orijinal hali renkliydi. Kitap satışa sunulmadan önce – muhtemelen 1650 öncesi – elle renklendirilmiştir. —+— Ragusalı tacir gravürü, okuduğunuz katalog bilgileriyle ilk kez müzayedeye çıkıyor. Bilgileri başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot3
De Bruyn (Osmanlı, 1698)
Cornelis De Bruyn (1652-1727)
- Voyage au Levant Reizen van Cornelis de Bruyn door de vermaardste deelen van Klein Asia...
- Felemenkçe, 1698, 1. baskı
- Gravür 38: Türklerin günlük kıyafeti
- Gravür 39: Yeniçeri ve kıyafeti
- Çok nadir
- Bakır baskı
- El (kök) boyası (*)
- 31x 19 cm (çerçeveli 46 x 33.8 cm)
(*) Kıyas yöntemiyle yaptığımız tespite göre gravürler 1700’lü yılların ilk yarısında elle renklendirilmiştir.
Details
lot90
Gouffier (Fethiye,1782)
Vue de la montagne des tombeaux aux pres de Telmissus Fethiye yakınlarındaki kaya mezarlarının görünümü (*)
- Marie-Gabriel-Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier (1752 - 1817)
- Voyage-Pittoresque de la Gréce, 1782, Paris
- Sanatçı: J. B. Hilair (1753 - ?)
- Gravürcü: J. Aliamet
- Döneminin el (kök) boyası
- 32x43 cm., paspartulu
- Kondisyonu iyi durumdadır. Ancak - ön yüzden seçilememekle birlikte - arka yüzde az sayıdaki ezik kısım - sayfa kesiğine dönüşmemeleri için- onarılmıştır.
Bugün Muğla - Fethiye sınırları içinde yeralan Likya antik kenti Telmessos'daki Amintas kaza mezarlarının görünümü... Şehrin güneyindeki dağın eteklerinde yearalan mezarlar M.Ö. 350 yılında inşa edilir ve adını "Amyntou tou Ermagiou" yazılı yazıttan alır. Yazıt, antik Yunanca'da "Hermagios'un (Herpamias'un) oğlu Amintas" anlamına geliyor. Yüze yakın düzgün basamakla Amintas’a çıkılır. İki katlı ön yüzünde dörtgen, ahşap kirişleri andıran oymalar ve gotik stili kemerli bir kapağı bulunmaktadır. Kapağın her iki yanı savaşları resmeden fresklerle bezenmiştir. Doğal kayaya oyulmuş mezarlar haşmetli büyüklüktedir. (**) (*) Gravürün bir kopyası Victoria & Albert (V&A) müzesindedir. (**) https://muze.gov.tr/
Details
lot91
Gouffier (Menderes, 1782)
Vue des ruines de Millet et cours du Meandre Milet'in kalıntıları ve Büyük Menderes nehrinin görünümü... (*)
- Marie-Gabriel-Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier (1752 – 1817)
- Voyage-Pittoresque de la Gréce, 1782, Paris
- Sanatçı: J. B. Hilair (1753 – ?)
- Gravürcü: J.B. Tilliard
- Döneminin el (kök) boyası
- 32×43 cm., paspartulu
- Kondisyonu çok iyi.
(*) Milet (Klasik Yunanca: Μίλητος, Milētos, Latince: Miletus, Hititçe: Millawanda) Büyük Menderes (Meander) nehrinin ağzında konuşlu antik liman şehridir. Neolitik çağdan (M.Ö 2000) beri önemli yerleşim yeridir. Tarihte, İyonlalılar, Persler, Romalılar, Selçuklular ve Osmanlı arasında el değiştirmiştir. Bugün Aydın'ın Didim İlçesinde Akkoy'un 5 km. kuzeyinde ve Balat köyü yakınında harabe halde olup limanı Büyük Menderes tarafından doldurulduğu için yaklaşık 10 km denizden içeride kalmıştır.
Details
lot95
Gouffier (Yolcular, 1782)
Halte des voyageurs pres de Dourlach, dans la carie (*) Yolcuların molası (**)
- Marie-Gabriel-Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier (1752 – 1817)
- Voyage-Pittoresque de la Gréce, 1782, Paris
- Sanatçı: J. B. Hilair (1753 – ?)
- Gravürcü: C. Weisbrod
- Bakır baskı
- Döneminin el (kök) boyası
- 32×40 cm., paspartulu
- Kondisyonu çok iyi
(*) A very pretty view in which a group of travellers relax in the shade of a tree, some smoking hookahs. Their weapons are laid on the ground in front of them, and their horses graze behind them. In the background is the town they are heading towards. (**) Gravürün bir kopyası Victoria & Albert (V&A) müzesindedir.
Details
lot89
Gouffier (Efes,1782)
Gravür… Vue d'un Aquedue pres d'Ephese – Efes'te su kemeri (*)
- Marie-Gabriel-Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier (1752 – 1817)
- Voyage-Pittoresque de la Gréce, 1782, Paris
- Sanatçı: J. B. Hilair (1753 – ?)
- Gravürcü: J. Mathieu
- Bakır baskı
- Döneminin el (kök) boyası
- 33×44 cm., paspartulu
- Kondisyonu çok iyi
(*) Çok nadir
Details
lot88
Gouffier (Milas’ta lahit, 1782)
Gravür… Tombeau pres de Mylasa - Milas'ta antik lahit
- Marie-Gabriel-Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier (1752 – 1817)
- Voyage-Pittoresque de la Gréce, 1782, Paris
- Sanatçı: J. B. Hilair (1753 – ?)
- Gravürcü: Lienard
- Bakır baskı
- Döneminin el (kök) boyası
- 31×42.5 cm., paspartulu
- Kondisyon: Tamir edilmiş iki parça kesik mevcut (Kesikler, rahat farkedilebilsin düşüncesiyle aydınlatılarak fotoğraflanmıştır.)
Details
lot100
Alken (Hilafet Savaşı)
Gravür.. Mamalukes (The attack)- Memlükler (Saldırı) / Çok nadir (*)
- Sanatçı / Gravürcü: Henry Thomas Alken (İngiliz, 1785–1851) (**)
- Yayıncı: S & I Fuller, Londra, Şubat 1826
- 27.5 x 34 cm.
- Çelik baskı - asit kazıma
- Döneminin el boyası (****)
- Kondisyonu iyi... Kağıtta sararma mevcut
(*) Tespitlerimize göre Alken'in "Memlükler - saldırı" gravürü uluslararası piyasada ilk kez müzayede görüyor. Alken'in benzer gravür ve suluboyaları Victoria & Albert Müzesi koleksiyonunda yer almaktadır. Bkz. Prints & Drawings Study Room, level D, case SC, shelf 46. (**) H. Alken'in gravür ve karikatürleri Türkiye'de Koç ailesi tarafından toplanmaktadır. Aileye ait Divan işletmelerinde Alken'in işlerini görmeniz mümkündür. (***) Soft-ground etching
- Alken'in "Memlükler" gravürüyle ilgili katalog bilgilerini başka mecralarda kullanmanız halinde Maarif Sahaf Antika Galerisini referans göstermenizi öneririz.
Details
lot94
Gouffier (Noel Baba, 1782)
Vue de la tour Saint Nicolas a Rhodes... Kaş'tan Rodos'a seyahat... (*)
- Marie-Gabriel-Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier (1752 – 1817)
- Voyage-Pittoresque de la Gréce, 1782, Paris
- Gravürcü: J. Goubaud
- 43x30 cm
- Bakır baskı
- Döneminin el (kök) boyası
- Kondisyonu çok iyi.
(*) Tek sayfada iki ayrı gravür bulunmaktadır. Üst taraftaki 46 numaralı gravürde Gouffier'in Antalya - Kaş (Demre) ilçesinden Rodos'a seyahati anlatılıyor. Alttaki gravürde ise bugün Muğla – Fethiye sınırları içinde yeralan Likya antik kenti Telmessos’daki Amintas kaza mezarlarının değişik açıdan görünümü resmediliyor.
Details
lot93
Gouffier (Denizli, 1782)
Mosquee de Tchardak ... Denizli - Çardak Cami... (*)
- Marie-Gabriel-Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier (1752 – 1817)
- Voyage-Pittoresque de la Gréce, 1782, Paris
- 43×30 cm
- Bakır baskı
- Döneminin el (kök) boyası
- Kondisyonu çok iyi
(*) Tek sayfada iki gravür bulunmaktadır. Sayfa üstündeki gravür, Çanakkale - Lapseki'den deniz manzarasıdır. Dönemin tekne modelleri açısından önemli vesikadır. Alt kısımdaki gravür ise Denizli - Çardak'taki cami önünde cirit oynayan yerel halkı anlatmaktadır.
Details
lot92
Gouffier (Bozcaada, 1782)
Gravür... Tenedos... Bozcaada... (*)
- Marie-Gabriel-Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier (1752 – 1817)
- Voyage-Pittoresque de la Gréce, 1782, Paris
- 43×32 cm
- Bakır baskı
- Döneminin el (kök) boyası
- Kondisyonu çok iyi
(*) Tek sayfada iki gravür bulunmaktadır. Sayfanın üst kısmındaki gravür, Bozcaada Kalesi ve adanın denizden görünümünü verir. Kale içindeki cami ve minarelerin yıkılmış olması dikkat çekicidir. Alt kısımda ise Kum Kalesinin denizden görüntüsü resmedilmiştir.
Details
lot102
Allom (Akhisar,1838)
Thyatira (*) (Akhisar), Deve kervanı, 1863 Thyatire (*) (A camel train arriving at Philadelphia), 1863
- Sanatçı: Thomas Allom (Pinxt.) (1804-1872)
- Gravürcü: A. Willmore (Sculpt.)
- Constantinople and the scenery of the seven churches of Asia Minor (İstanbul ve Küçük Asya’nın yedi kilisesinden manzaralar), 1838 (**)
- Baskı: James S. Virtue, Londra
- 264 mm.x 367 mm. (büyük boy)
- Kağıt türü: Ağır
- Çelik baskı
- Döneminde elle renklendirilmiş
(*) Thyatira, Thiatira: Manisa'nın Akhisar ilçesi sınırları içerisinde kalan antik Yunan kenti. Kent, Lidya devletinin ve Pergamon Krallığı'nın en önemli yerleşimleri arasındadır. Roma İmparatorluğu boyunca, Bizans dönemine kadar kent bu isimle anılmıştır. Erken Hristiyan dönemde Aziz Pavlus tarafından Batı Anadolu'da kurulan ilk yedi kilisesinden biri Akhisar'dır. Diğer altı kilise şöyledir: (*) Erken Hristiyanlık döneminin yedi büyük kilisesi de Türkiye sınırları içerisindedir. Yuhanna tarafından yazılan İncil'in Vahiy bölümünde adı geçen bu kiliseler, "Yedi Altın Kandillik" olarak da betimlenir.
- Ephesus - Efes (Vahiy 2:1-7)
- Smyrna - İzmir (Vahiy 2:8-11)
- Pergamon - Bergama (Vahiy 2:12-17)
- Thiatira - Alaşehir (Vahiy 2:18-29)
- Sart - Salihli (Vahiy 3:1-6)
- Filadelfya - Akşehir (Vahiy 3:7-13)
- Laodikeia - Denizli (Vahiy 3:14-22)
(**) Akhisar gravürü ilk olarak Allom'un 1838 tarihli "Constantinople and the scenery of the seven churches of Asia Minor" kitabında yeraldı. Açık artırmaya sunduğumuz gravür, Allom'un 1861 tarihli tuval üzerine yağlıboya resminden elde edilmiştir. James Sprent Virtue tarafından 1863 yılı civarında yayınlandığı tahmin edilmektedir. James S. Virtue, Londra merkezli ünlü yayıncı George Virtue'nun işlerini devrettiği oğludur (1855). Baba Virtue (1794 - 1868), Bartlett gravürleriyle ünlüdür. Katalog notu --------------------------- Allom'un Thyatira (Akhisar) gravürünün yağlıboyası için bkz.
- Bonhams, Orientalist at Art, Ekim 2020, lot 3
- Christie's, London, 8 Şubat 1899, lot 46 (2 of 7).
Details
lot99
Brager (Karadeniz,1854)
Voyage dans la Mer Noire, le Bosphore, la Mer de Marmara & les Dardanelles Balcthick Karadeniz'de seyahat, Boğaz, Marmara Denizi ve Çanakkale geçidi - Balçık
- Sanatçı: Jean-Baptiste-Henri Durand-Brager (1814-1879) (*)
- Gravür sanatçısı: Léon Jean-Baptiste Sabatier
- Çok nadir
- Baskı tarihi: 1854 / 1855
- Taş baskı
- 381 x 540 mm.
- Basımevi: Imprimerie Lemercier et cie
- Yayıncı: Goupil & Co.
- Yayıncının soğuk damgası mevcuttur.
- Kondisyon: 8/10. (Gravürün paspartu kısmında iki küçük kesik vardır.)
(*) Durand - Brager, bazı tarihçilerin "ilk modern harp" diye tanımladığı Kırım Savaşı'nın (Osmanlı - Rus, 1853 - 1856) her aşamasına tanıklık etti. Goupil şirketi, 1854-55 yıllarında Brager resimlerini 24 gravür halinde albümde toplayarak yayınladı. İlginize sunduğumuz gravür albümün 20. gravürüdür. Katalog notu --------------------------- Referanslar:
- Victoria & Albert (V & A) Müzesi, Londra (Müze numarası: SP.245)
- National Gallery of Victoria, Melbourne (Müze numarası: 3115.37-4)
- Blackmer, 520.
- Atabey, 383.
Details