Gravür… Une Seance de la Conference de Constantinople (*)
- Russes et Turcs, la Guerre d’Orient (c. 1, s. 37, 1878, Paris)
- Paul Bourde (1851 – 1914)
- Bakır baskı
- 18 x 25 cm. (paspartulu 25.5 x 32 cm.)
Büyük Bozgun ——————————-
(*) Rumi 1293 tarihi sebebiyle Türklerin ’93 harbi olarak adlandırdığı savaş (1877 – 1878), Osmanlı’nın Rusya karşısında hezimetiyle sonuçlandı. Rus ordularının ilerlemesi İstanbul – Yeşilköy’de durdu.
Rus ordularının ilerlemesinin durduğu güne kadar (büyük çoğunluğu Türk olmak üzere) tahminen 600 bin Osmanlı tebaası Anadolu’ya doğru göçe başladı. Göçmenlerden 100 bin kadarı Anadolu’ya geçti. 150 bin civarında göçmen İstanbul’a ulaştı. 150 bin kadarı Rodop Dağlarına sığındı. Sayıları 100 bin tahmin edilen göçmen ise Rumeli’nin muhtelif yerlerine dağıldı. Diğer taraftan Selanik ve Kosova vilayetlerine sığınan 300 bin, Şumnu çevresinde toplanan 200 bin civarında insan birlikte 1 milyon insanın göçe zorlandığı tahmin edilmektedir.
Osmanlı tarihinde emsali görülmedik bu elem verici olay, halk arasında “Koca Bozgun” olarak adlandırıldı.
Osmanlı İmparatorluğu’nu tarihten tümüyle silinmesi ihtimaliyle yüzleştiren savaş önce Ayastafenos (Yeşilköy) ardından da Berlin Antlaşmasıyla sonuçlandı.
Müzayedeye sunduğumuz 1878 tarihli gravür Yeşilköy Antlaşmasından bir oturumu tasvir ediyor.
Ref: Osman Keskioğlu, Bulgaristan’da Türkler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1985, s. 13
